Een rechtvaardig en godvruchtig leven leiden. Er is onder gelovigen geen eensgezindheid over wat dat nu juist betekent. Voor velen, ook ten tijde van Jezus, houdt het in dat men de voorschriften van de godsdienst nauwgezet naleeft. Het zijn regels, geboden en verboden, die een zekere inspanning vergen. Maar dat loont, want door zo te leven wordt men gerespecteerd door God en door de mensen.
De farizeeërs uit de tijd van Jezus hebben vandaag een slechte reputatie, maar dat was destijds niet het geval. Ze waren voorbeeldige en eerbare leden van de samenleving. Ze kenden de religieuze regels zeer goed en leefden er ook naar. In het evangelie van zondag geeft Lucas een korte inkijk in wat dat betekende: niet hebzuchtig zijn, niet oneerlijk en niet overspelig, regelmatig vasten en het tiende deel van je inkomsten afstaan. Ook vandaag zou zo’n levenswijze op veel goedkeuring kunnen rekenen.
De farizeeërs bidden ook, uiteraard. De farizeeër van zondag dankt God voor het feit dat hij zo leeft. Velen hebben de kracht niet om zo’n godvruchtig leven vol te houden. De farizeeër vindt er echter vreugde in en fierheid, en dankt God daarvoor.
Dit soort dankgebed hoort bij de levenswijze van de farizeeërs. Ze zijn ervan overtuigd dat ze rechtvaardig zijn, ‘recht varen’, de juiste weg gaan naar God. Ze maken een streng onderscheid tussen wat goed is en wat slecht is, tussen het goede en het kwade, tussen de wet naleven en de wet overtreden. Want zo staat het in Psalm 1: gelukkig de mens die niet omgaat met wie slecht zijn.
Jezus echter heeft kritiek, en oordeelt dat de houding en het gedrag van de farizeeërs geen genade vinden bij God. Omdat ze neerkijken op andere mensen en hen minachten, ze voelen zich superieur, gedragen zich als uitverkorenen.
Jezus heeft kritiek, want ze weigeren het om enig begrip op te brengen voor al wie anders is dan zij. Kritiek, want ze weigeren de reële pijnen en moeilijkheden in het leven van andere mensen te erkennen. Kritiek, want ze hebben enkel oog voor wilskracht en trouw aan de wetsvoorschriften.
God vraagt echter om liefhebbend te zijn tegenover de anderen. Die belangrijkste opdracht legden zij naast zich neer. De kritiek van Jezus was een slag in het gezicht van de farizeeërs. Dat zou Jezus nog duur te staan komen. (Vik)
foto: Farizeeën in de Heilig bloedprocessie