Het is een diepe behoefte van elke mens om te mogen zorgen, om liefdevol om te gaan met wie of wat ons omringt. Als we zien dat iemand per ongeluk in de vijver valt, dan kunnen we onze drang om te hulp te schieten niet onderdrukken, ook al zouden we daarbij zelf gevaar lopen. Zo heeft de natuur ons gemaakt, zelfs peuters hebben deze reflex.
Het is dus heel onmenselijk als we iemand willen helpen, maar dat niet mogen of kunnen. Vraag maar aan dokters of verplegend personeel wat het betekent om zieken of gewonden te moeten weigeren omdat er geen plaats is of onvoldoende personeel. Dat is voor hen hartverscheurend en traumatisch. Corona heeft dit opnieuw onder de aandacht gebracht.
Soms wordt het overleven van de groep echter zó belangrijk dat het de reflex om hulp te bieden gaat onderdrukken. Het virus dat vandaag woekert, is een voorbeeld. Het is erg besmettelijk en gevaarlijk. We worden dus verplicht om afstand te houden, ook al is dit soms onmenselijk en mogelijk ziekmakend.
De melaatse waarover Marcus zondag vertelt in het evangelie moest ook afstand bewaren. Omstaanders moesten hetzelfde doen. Een onmenselijke situatie voor iedereen. Maar het overleven van de gemeenschap stond op het spel. Mensen met huiduitslag werden uitgewezen.
Soms is het geen virus dat bedreigend is, maar het gedrag van mensen. Onze economie heeft zo vandaag een half miljoen mensen uitgewezen, langdurig zieken. Een groot deel is ziek omdat ze niet passen in het systeem. Hun moeilijkheid om er normaal te functioneren wordt bestempeld als een ziekte. Uiteindelijk worden ze ook echt ziek.
Vele mensen zijn ziek omdat de samenleving het zo verkondigd heeft. Hun gedrag is voldoende afwijkend om het als een ziekte te bestempelen. Het is een keuze om die mensen ziek te verklaren. Ze zijn zelfs ernstig ziek, want men zegt dat ze waarschijnlijk nooit meer gewoon bij de groep kunnen horen. Ze kunnen zichzelf ook niet genezen, ze zijn ziek omdat het hun zo gezegd wordt. Verzorging is dus een probleem omdat genezing eigenlijk niet mogelijk is.
De melaatse kwam ten einde raad op zijn knieën naar Jezus met de vraag: Wat wil jij? Wat is jouw keuze? Vind jij dat ik ziek ben, zoals iedereen het zegt? Jezus antwoordde: Ik wil het, word rein. De ziekte was terstond verdwenen, schreef Marcus.
Vele ziektes zijn geen speling van het lot of een ongeluk. Vele mensen zijn ziek omdat wij gekozen hebben om hen ziek te verklaren. Tegen die onmenselijke praktijk gaat Jezus in, want ze houdt de uitgeslotenen ziek. Maar de genezing kan onmiddellijk intreden, zodra we de moed hebben om te zeggen dat de zieke niet ziek meer is, zodra we onze menselijkheid weer toelaten. (Mc 1, 40-45)