Sinds ruim een jaar worden we sterk aangemoedigd om regelmatig onze handen te wassen. Het is een probaat middel om je te beschermen tegen ziektes, en om de verspreiding van ziektes af te remmen. Daarom poetsen en wassen we alles regelmatig: de vaat, onze kleren, onszelf, de vloeren … Want wat onrein is, kan ziektes veroorzaken. Elk ziekenhuis heeft daarover strenge regels en procedures.
In Jezus’ tijd waren er voor de Joden ook strikte voorschriften inzake reinheid. Mensen konden onrein zijn, voedsel ook, net zoals voorwerpen en plaatsen. Men moest contact vermijden met het onreine, afstand bewaren. Reinigingsrituelen waren vereist indien er toch contact geweest was. Vooral voor de priesters en de medewerkers in de tempel waren deze regels belangrijk. God zelf was immers volmaakt rein.
Jezus was niet erg opgezet met de reinheidsregels. In het evangelie van zondag citeert hij Jesaja en zegt dat die regels voorschriften van mensen zijn, en niet van God. Jezus was er trouwens ook om bekend dat hij graag ging eten met zondaars en anderen die zogezegd niet leefden volgens de voorschriften. Want voor hem waren al die regels en voorschriften eerder bedoeld om mensen uit te sluiten dan om God te eren. Hij wilde net het omgekeerde doen, want hij geloofde dat het nooit Gods bedoeling kon zijn om mensen uit te sluiten.
Nog steeds is reinheid een belangrijk thema in de samenleving. Er worden voor die reinheid geen religieuze argumenten meer gebruikt, maar ze klinken soms wel religieus, absoluut en noodzakelijk. Een goede gezondheid wordt bereikt door reinheid, zo luidt het vandaag. We zijn streng voor onszelf – en voor anderen – over wat we eten. Veel groenten, liefst bio, geen vlees, geen suiker, weinig vet, veel fruit, vers en veel afwisseling. Het is een hele wetenschap geworden. Liefst alles ook zelfbereid, en graag zonder elektrische toestellen. Het mag tijd kosten, ook al hebben we weinig tijd.
Want onze gezondheid is de nieuwe religie geworden. Wie onrein voedsel eet of drinkt, verwaarloost zijn gezondheid. De gezondheid loopt ook gevaar voor wie de noodzakelijke reinheidsrituelen niet regelmatig uitvoert: sporten, fietsen, wandelen, joggen, hardlopen.
Het gevolg van deze nieuwe religie is natuurlijk niet moeilijk te raden. Wie zich niet houdt aan de regels ervan, mag uitgesloten worden. Wie al die belangrijke voorschriften inzake reinheid afwijst, moet niet meer rekenen op hulp of financiële ondersteuning bij ziekte. Gemakshalve wordt vergeten dat het volgen van al de voorschriften een hoge mate van kennis vereist, discipline, en financiële middelen.
Jezus had het lastig met religieuze reinheidsvoorschriften. Ze zijn te vaak bedoeld om een onderscheid te maken tussen mensen, tussen de zuiveren en de onreinen. God heeft geen voorkeur voor de zuiveren. (Mc 7, 1-8.14-15.21-23)