We houden niet van conflicten. We vermijden ze, we ontwijken ze, en toch worden we er onverwacht mee opgezadeld. Een conflict is als kleverige confituur aan je vingers, het gaat niet vanzelf weg. Het ontstaat meestal tussen mensen die elkaar kennen: buren, vrienden, collega’s, familie. Ze kennen elkaar, en dat verklaart waarom een oplossing zo onbereikbaar lijkt. Want ze kennen elkaar niet echt, ook al beweren ze het tegendeel. En door het conflict willen ze ook niet meer naar elkaar luisteren. Dat hoeft ook niet, beweren ze, ze kennen de ander toch, door en door.
Ook Jezus kon er van meespreken. Zondag horen we hoe hij in Nazaret in een conflict verzeild geraakte. Hij was in de wijde omtrek een bekend persoon geworden, en hij had mensen kunnen genezen. Dat wonder moest hij nu maar eens herhalen. Er was veel twijfel uiteraard, want ze kenden Jezus. Ze waren samen met hem opgegroeid, hadden misschien zelfs samen kattenkwaad uitgehaald. Ze hoorden wel wat hij zei, en ze verwonderden zich ook. Maar ze luisterden niet echt, ze deden geen moeite om hem beter te leren kennen. De woordenwisseling werd een conflict, een handgemeen volgde, en Jezus vertrok.
Zodra we ophouden met naar elkaar te luisteren, riskeert het conflict nooit opgelost te geraken. Aan de grens met Oekraïne heeft Rusland de laatste tijd honderdduizend soldaten opgesteld. In het Westen wordt gevreesd voor een inval, een oorlog aan de grens van Europa. Op tv en in de kranten wordt gemeld dat de zenuwachtigheid stijgt. Een gesprek tussen Rusland en de Verenigde Staten in Genève heeft geen oplossing gebracht. Rusland heeft gevraagd dat de Navo wegblijft uit Oekraïne, en weggaat uit de buurlanden van Rusland. Zo was het beloofd door het Westen in 1990 na de val van de Berlijnse muur. Die vraag wordt nu in het Westen beschouwd als onbespreekbaar.
Zodra we ophouden met naar elkaar te luisteren, riskeert het conflict te escaleren. Een inval of een oorlog wordt ‘stilaan onvermijdelijk’ genoemd. De tegenpartij wordt meer en meer als gevaarlijk en onbetrouwbaar bestempeld. Militaire middelen worden meer en meer ontplooid. Iedereen maakt zich klaar voor wat zogezegd onvermijdelijk zal komen, omdat er niet meer gepraat wordt, omdat men niet meer wenst te luisteren.
Jezus was één van de eersten in de geschiedenis om nadrukkelijk te zeggen dat het gebruik van geweld in een conflict nooit tot een oplossing leidt. Petrus moest zijn zwaard wegsteken toen hij Jezus wilde verdedigen bij diens arrestatie. Die houding maakte van Jezus een voorbeeld voor miljoenen. Toch zien we dat het lastig blijft, dat oorlog moeilijk uit te roeien is. Ons eigen gelijk is dikwijls belangrijker dan ons eigen geluk. (Lc 4, 21-30)