Veelal maken we onze keuzes zonder veel nadenken. We houden vast aan routines. Dat wordt anders als we voor cruciale gebeurtenissen staan, in momenten van tegenstand of uitdaging. Dan zijn er geen gewoontes waarop we kunnen terugvallen. Wat ga je doen als een vreemd leger je land binnenvalt? Wat ga je zeggen? Welke woorden zullen dan uit jouw mond komen?
Dit zijn geen eenvoudige vragen, en we weten dat ze vandaag realiteit kunnen zijn. In moeilijke situaties leren we onszelf beter kennen, komen we te weten welke wegen we willen volgen of afwijzen. Jezus moest deze oefening ook maken omdat hij regelmatig botste op tegenstand. Zondag horen we dat hij eens met enkele van zijn beste vrienden op een berg ging. Voor de mensen van zijn tijd was de berg een symbolische plek, een plek waar aarde en hemel – realiteit en wensdroom – elkaar raken. Daarboven sprak Jezus over de profeten die hem inspireerden met hun woorden en daden. Petrus, Jakobus en Johannes luisterden. Het waren mannen die hem kenden en hem niet naar de mond zouden praten. Ze zouden contradicties in zijn woorden onmiddellijk bevragen. Ze wisten waar zijn hart lag en wat hij verfoeide. Het was een moment waarop Jezus grote helderheid kreeg over wie hij was en welke weg hij zou aanhouden.
Wat doe je als een tank van een binnenvallend leger jouw straat oprijdt? Wat doe je als een soldaat van dat leger aan jouw deur klopt? Hoe ga je reageren als een officier van dat leger tijdens de bezetting in jouw huis wil intrekken? Wat is op zo’n moment je rol, je taak? Ga je keuzes maken waarover je achteraf beschaamd zal zijn? Ga je moedig zijn, of bang? Ga je rechtvaardig zijn? Wie zullen op dat ogenblik jouw inspirerende voorbeelden zijn? Je vader of je moeder?
Jezus had nagedacht over deze vragen, hij wist welke weg hij zou volgen en welke woorden hij zou spreken. Hij kon dus ook de gevolgen inschatten. Die duidelijkheid maakte hem sterk en gaf hem vertrouwen. Hij zei onder meer: Verzet u niet tegen wie u kwaad doet. Als iemand u op de rechterwang slaat, draai hem dan ook de linkerwang toe. Hij handelde ook naar zijn woorden.
In 1942 verscheen het boek ‘Le silence de la mer’, in het Nederlands ‘De stilte der zee’, van de schrijver Vercors, pseudoniem van Jean Bruller. Hij was een Franse schrijver die in het verzet was gegaan in de tweede wereldoorlog. Het boek is verfilmd, onder andere in 2004. Een Duitse officier neemt zijn intrek in het huis van een oude man en zijn nicht aan de Franse kust. Ondanks zijn vriendelijkheid weigeren de bewoners ook maar één woord met de officier te spreken.
Wat zouden wij vandaag doen? Zwijgen? Welke woorden kunnen ons vandaag inspireren? Zouden het woorden zijn van geweld en wapens, of van dialoog en verzoening? Op welke berg gaan we hierover duidelijkheid vinden? (Lc 9, 28b-36)